Kapı yakalama oranı (capture rate) nedir, nasıl ölçülür?

Vitrinin önünden gün boyu kaç kişi geçti, kaçı kapıdan içeri döndü? Kapı yakalama oranı (capture rate) bu iki sayının oranıdır: içeri giren kişi sayısının, aynı zaman aralığında vitrin önünden geçen kişi sayısına bölünmesiyle bulunur. Kasa raporu ve giriş sayımı mağazanın içini anlatır; yakalama oranı ise mağazanın dışını, yani vitrinin ve kapının ne kadar iş yaptığını ölçer. Ölçüm, girişi ve kaldırımı ya da koridoru gören mevcut IP kamera üzerinde yapılır; sayım anonimdir, kimse tanınmaz.

Kapı yakalama oranı neyi ölçer, neyi ölçmez?

Kapı Yakalama Oranı, bir mağazanın önünden geçen yaya trafiğinin ne kadarını içeri çekebildiğini gösteren perakende ölçütüdür. Formül kısadır:

yakalama oranı = içeri giren kişi sayısı / vitrin önünden geçen kişi sayısı

Pay, kapıdaki sayım çizgisini içeri yönde geçenlerden; payda, vitrin önündeki koridor veya kaldırım şeridini enine kesen, vitrine dik çizilen ikinci bir çizgiyi herhangi bir yönde geçenlerden gelir. İki sayı da aynı kameradan, aynı zaman aralığında ve aynı tanımla üretilir.

Oranın ölçtüğü şey vitrin, tabela, kapı düzeni ve konumun birlikte oluşturduğu çekim gücüdür. Ölçmediği şey mağazanın içidir: içeri giren kişinin ne kadar kaldığı, ne aldığı ve hangi reyona gittiği bu oranın konusu değildir. Bu ayrım karar için belirleyicidir; yakalama oranı düşükken mağaza içini yeniden düzenlemek, yanlış sorunu çözmek olur.

Giriş sayısı tek başına da yanıltıcıdır. Bir günde içeri girenlerin sayısı artmışsa bu artış vitrinin işe yaramasından mı, yoksa o gün koridorun daha kalabalık olmasından mı kaynaklandı sorusu, payda olmadan yanıtlanamaz. Yakalama oranı, trafik dalgalanmasını dışarıda bırakıp yalnız vitrinin payını gösterir.

Kapı yakalama oranı nasıl ölçülür?

Ölçüm iki sayım çizgisiyle kurulur. Birinci çizgi kapı eşiğine çizilir ve giriş yönü belirlenir; içeri doğru geçen her silüet giriş olarak toplanır. Bu, Toplam Giriş Sayımı kuralının kullandığı çizgiyle aynıdır. İkinci çizgi vitrin önündeki koridor veya kaldırım şeridini enine kesecek şekilde, vitrine dik çizilir; bu çizgiyi hangi yönde geçerse geçsin her silüet “önünden geçen” olarak sayılır.

Kamera akışı sahadaki Algi Edge cihazına tanımlanır; görüntü mağazada işlenir, dışarı yalnız sayılar çıkar. Çizgiler panelde kamera görüntüsü üzerine çizildiği için montaj gerektirmez; vitrin düzeni değişince çizgi panelden yeniden konumlandırılır, donanıma dokunulmaz.

Sayım tanımı baştan sabitlenir. Vitrin önünden geçip geri dönen kişi iki geçiş olarak kaydedilir; kapıdan giren kişi, geldiği yöne göre önünden geçen çizgisini de geçmiş olabilir; bu durumda iki sayıda birden yer alır. Bu tercihler oranı “doğru” ya da “yanlış” yapmaz; önemli olan tanımın günler ve şubeler arasında değişmemesidir. Sayım çizgisinin nasıl değerlendirildiği ve grup halinde geçenlerin nasıl ayrıldığı kişi sayma sistemi nasıl çalışır yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

AVM koridoru ve cadde mağazasında kamera nereye yerleşir?

İki ortamın trafiği farklı akar; kamera yerleşimi de ona göre değişir.

AVM koridoru

Koridor trafiği vitrinin önünden iki yönde geçer ve yoğun saatlerde kümeler halinde ilerler. En kullanışlı yerleşim, kapı üstüne monte edilmiş ve koridoru çapraz gören bir kameradır: aynı kare hem kapı eşiğini hem vitrin önündeki koridor şeridini kapsar, iki çizgi tek kameraya çizilir. Koridor geniş ya da kapı vitrinin bir ucundaysa tek kamera hem kapı eşiğini hem koridor kesitini tam genişlikte alamayabilir; bu durumda önünden geçen sayımı için ikinci bir kamera eklenir, kapı sayımı ilk kamerada kalır. AVM yönetimi koridor kamerasına erişim veriyorsa o akış da kullanılabilir; akışın RTSP olması yeterlidir.

Koridorun karşı tarafındaki yürüyüş şeridi ile vitrine yakın şeridin ayrılıp ayrılmayacağı bir tanım kararıdır. Yalnız vitrine yakın şeridi saymak oranı vitrinin kendi etkisine yaklaştırır; koridorun tamamını saymak ise mağaza konumunun payını da orana katar.

Cadde mağazası

Kaldırımda trafik tek şeritte akar; kamera kapı üstünden kaldırımı çapraz görecek şekilde yerleşir. Burada üç etken sayımı zorlar: cam yansıması, gün batımında ters ışık ve kaldırıma park eden araçların görüşü kesmesi. Kameranın görüşünü kaldırım şeridiyle sınırlamak yol trafiğini karenin dışında bırakır ve sayımı sadeleştirir. Gece ölçümü vitrin aydınlatmasına ve kameranın düşük ışıktaki görüşüne bağlıdır; aydınlatmanın kapalı olduğu saatler karşılaştırmada ayrı tutulur.

Hangi kameranın hangi ışık koşulunda uygun olduğu kurulum öncesi kamera listesinden değerlendirilir; RTSP akışı veren standart IP kameraların tamamı uyumludur, marka ve model sınırlaması yoktur.

Vitrin değişikliği ve kampanya etkisi nasıl okunur?

Oranın asıl işi burada başlar. Bir vitrin yenilendiğinde ya da cephe kampanyası asıldığında sorulan soru şudur: önünden geçenlerin daha büyük bir kısmı içeri girdi mi? Bunu yanıtlamak için değişiklik öncesi ve sonrası dönem aynı haftanın günleri ve aynı saat dilimleriyle karşılaştırılır. Salı öğleden sonrası salı öğleden sonrasıyla, cumartesi akşamı cumartesi akşamıyla yan yana konur.

Karşılaştırmada iki seri birlikte okunur. Önünden geçen sayısı, koridorun veya caddenin o dönemde ne kadar trafik taşıdığını söyler; yakalama oranı ise bu trafikten mağazanın ne kadar pay aldığını. Kampanya döneminde giriş artmış ama oran aynı kalmışsa artış vitrinden değil, AVM’nin genel yoğunluğundan gelmiştir. Giriş aynı kalmış ama oran yükselmişse vitrin daha az trafikten daha çok kişi çekmiştir; kampanya işini yapmıştır.

Aynı AVM’deki iki şube ya da aynı caddedeki iki mağaza, oran üzerinden karşılaştırılabilir; giriş sayısı üzerinden karşılaştırılamaz, çünkü konumların trafiği farklıdır. Zincir mağazalarda vitrin standardının hangi şubede tutmadığı bu karşılaştırmayla görünür.

Saat bazlı okuma neden gerekir?

Günlük oran, gün içindeki farkları gizler. Koridor trafiği öğle arasında ve akşam saatlerinde hem hacim hem bileşim olarak farklıdır. Saatlik seri, oranın gün içinde nerede düştüğünü gösterir ve düşüşün nedenini aramaya başlamak için yer verir: kapının önündeki stant, vitrin ışığının açılış saati, açık kapı ile kapalı kapı farkı, kapı önünde biriken kuyruk.

Saatlik okuma personel planına da girer. Yakalama oranının yükseldiği saatlerde kapı bölgesinde karşılama olup olmaması, aynı saatlerin dönüşüm oranıyla birlikte bakıldığında karar konusu olur. Hafta içi ile hafta sonu serileri ayrı tutulur; ikisini tek ortalamada birleştirmek hafta sonu vitrin etkisini görünmez kılar.

Dönüşüm oranıyla birlikte nasıl bir huni kurulur?

Yakalama oranı tek başına yarım bir resimdir; dönüşüm oranıyla yan yana konduğunda kapının dışından kasaya uzanan bir huni ortaya çıkar. İlk basamağın verimi yakalama oranıdır; ikinci basamağın verimi, fiş sayısının giriş sayısına bölünmesiyle bulunan dönüşüm oranıdır. Dönüşüm oranının nasıl hesaplandığı ve POS verisiyle nasıl birleştirildiği mağaza giriş-çıkış sayımı ile dönüşüm oranı yazısında anlatılıyor.

Huninin iki basamağı ayrı ayrı okunur. Birinci basamak zayıf, ikincisi güçlüyse mağaza içeri aldığını satışa çevirebiliyor ama kapıdan yeterince kişi geçmiyor; çalışma vitrine, tabelaya ve kapı düzenine yönelir. Birinci basamak güçlü, ikincisi zayıfsa kapı üzerine düşeni yapıyor, kayıp satış alanında oluşuyor; hangi reyonun ilgi gördüğü ve ziyaretçinin nerede koptuğu Heat Map Analizi ile bölge bazında bakılarak bulunur. İki basamak birden zayıfsa konum ve vitrin birlikte ele alınır.

Huninin ilk iki sayısı, önünden geçen ve içeri giren, aynı kamera altyapısından gelir; fiş sayısı kasadan gelir. Satış alanındaki kameralar bölge yoğunluğunu ekler; seriler panelde aynı zaman ekseninde yan yana durur.

Sayım anonim mi?

Evet. Sistem görüntüdeki insan silüetlerini sayar; yüz tanıma yapmaz, kişi kimliklendirmez ve aynı kişinin ikinci geçişini eşleştirmez. Vitrin önünden geçen kişi için de kapıdan giren kişi için de kayıt bir sayıdır: hangi çizgi, hangi yön, hangi saat aralığı. Ham görüntü mağazadaki cihazda kalır, panele ve API’ye yalnız sayılar çıkar.

Bu yapı, cadde mağazasında kaldırımı gören kamera için özellikle belirleyicidir: panele çıkan veri çizgi, yön ve saat aralığına bağlı sayılardan ibarettir; kişisel veri niteliği taşımadığından risk yüzeyi dardır. Kamera kaydının kendisi için mevcut aydınlatma yükümlülükleri değişmeden sürer; kayıt saklama süresi ve erişim yetkileri panelden sınırlandırılır. Ayrıntı KVKK uyumlu kamera analitiği sayfasında yer alıyor.

Sonraki adım

Yakalama oranını ölçmeye başlamak için yeni kamera ya da sayaç gerekmez; kapıyı ve vitrin önünü gören mevcut kamera ile sahada bir Algi Edge cihazı yeterlidir. Tek mağazada kurulum aynı gün tamamlanır, ilk günlerde çizgi konumları kontrol edilir ve seri akmaya başlar. Kuralın giriş sayımı, doluluk ve ısı haritasıyla birlikte perakende sahasında nasıl kullanıldığı perakende sektör sayfasında, ürün kapsamı ve sık sorulan sorular ise kişi sayma sistemi sayfasında yer alıyor.