Belediyede bozuk yol tespiti nasıl yapılır? Şikâyetten araç kamerasına

Fen işleri ekibinin sabahı çoğu belediyede aynı başlar: gece gelen çağrı merkezi (Beyaz Masa, CİMER) kayıtları, muhtardan gelen mesaj, sosyal medyadan düşen fotoğraf. Hepsi aynı soruyu sorar; bu çukur ne zaman kapanacak. Belediyede bozuk yol tespiti uzun süredir bu şikâyetlerin peşinden koşmak demek. Araç kamerasıyla saha taraması sıralamayı değiştirir: hizmet aracı rutin turunu atarken yol yüzeyini tarar, her bozukluğu konumuyla işaretler ve fen işlerine iş emri olarak düşürür. Şikâyet gelmeden sokakta ne olduğu bilinir.

Şikâyet bazlı yol bakımı neden yetmez?

Şikâyet, yolun durumunu değil vatandaşın sabrını ölçer. Ana caddedeki çukur ilk günden bildirilir; ara sokaktaki çökme uzun süre kimseyi aramaz. Bakım sırası böylece en tehlikeli noktaya değil en çok aranan noktaya gider.

İkinci sınır kapsamdır. Periyodik saha turu belirli günlerde, belirli güzergâhta yapılır; tur ekibi gördüğünü not eder, görmediğini kimse bilmez. Turdan hemen sonra açılan çukur bir sonraki tura kadar listede yoktur.

Üçüncü sınır kayıttır. Şikâyet kaydı adres ve serbest metin içerir; “sokağın ortasında büyük çukur” ifadesi ekibin sahada yeniden arama yapmasını gerektirir. Aynı çukurun geçen yıl da açılıp kapatıldığı bilgisi çoğu zaman kayıtta yoktur. Bütçe görüşmesine “bu mahallede çok çukur var” cümlesi gider, sayı ve konum gitmez.

Araç kamerasıyla tarama bu üç sınırı birlikte kaldırır: kapsam güzergâh kadar geniştir, tespit şikâyetten bağımsızdır ve her kayıt konum, tarih ve fotoğraf taşır. Ürünün kapsamı bozuk yol tespiti sayfasında anlatılıyor.

Araç kamerasıyla saha taraması nasıl çalışır?

Tarama ayrı bir denetim aracı gerektirmez. Çöp kamyonu, zabıta aracı veya servis minibüsü zaten her gün belirli sokaklardan geçer; kamera bu araçlardan birine takılır ve araç rutin görevini sürerken yol yüzeyi taranır.

Araç ve kamera

Yolu gören bir kamera ile konum verisi alan bir Algi Edge cihazı araca yerleştirilir. Montaj birkaç saat sürer; ilk araç aynı gün taramaya başlayabilir. Kaç araca takılacağı ilçenin büyüklüğüne ve güzergâh çeşitliliğine bağlıdır: ara sokakları gezen bir çöp kamyonu ile ana arterleri gezen bir zabıta aracı birbirini tamamlar.

Konum damgalı tespit

Görüntü araçta işlenir. Cihaz sürüş sırasında kareleri değerlendirir, bozukluk gördüğünde kusur tipini, konumu, tarihi ve tek bir fotoğrafı kaydeder. Dışarı ham video çıkmaz; veri hattına yalnız bu kayıt gider. Kapsama olmayan noktalarda kayıt cihazda birikir, bağlantı gelince aktarılır. Aynı güzergâh yeniden tarandığında yeni kayıt öncekiyle yan yana gelir; bozulmanın ilerleyip ilerlemediği ve onarılan noktanın kapanıp kapanmadığı bu karşılaştırmayla görülür.

İş emri

Tespit panelde harita üzerine düşer. Fen işleri sorumlusu kaydı açar, fotoğrafa bakar, uygun ekibe iş emri olarak atar. Ekip sahaya adresle değil konumla gider; sokağın hangi noktasında olduğunu aramak gerekmez. Onarım tamamlandığında iş emri kapatılır; araç aynı noktadan tekrar geçtiğinde tespitin kaybolup kaybolmadığı görülür. Mevcut çağrı merkezi, iş emri veya görev yönetim sistemi yazılımına bağlantı API üzerinden kurulur.

Hangi bozukluklar ayrı sınıf olarak işaretlenir?

Tek bir “bozuk yol” etiketi bakım planı için yetmez; çukurla silinmiş çizgi farklı ekibin, farklı bütçe kaleminin işidir. Bu yüzden tespit ayrı kurallar olarak çalışır.

Çukur ve yüzey bozulması

Bozuk Yol Tespiti kuralı yol yüzeyindeki çukuru, çatlağı ve hasarlı rögar kapağını işaretler. Kış çıkışında açılan çatlak, yama kenarındaki ayrılma ve kazı sonrası düzgün kapatılmamış yüzey bu sınıfa girer. Her tespit fotoğrafıyla kaydedildiğinden sorumlu, bozukluğun büyüklüğünü sahaya gitmeden değerlendirebilir.

Asfalt ve kaldırım deformasyonu

Asfalt ve Kaldırım Deformasyon Analizi çökme, kırık kaldırım bordürü ve kaldırımdaki kırık parkeyi ayrı sınıf olarak raporlar. Kaldırım tarafı yaya güvenliğiyle ilgilidir; kırık parke ve çökmüş bordür engelli erişimini ve yaya geçişini doğrudan etkiler. Deformasyon aynı güzergâhta farklı tarihlerde karşılaştırıldığında yayılıp yayılmadığı görülür.

Yol çizgisi aşınması

Yol Çizgisi Aşınma Analizi şerit çizgisindeki belirgin silinmeyi işaretler; yaya geçidi boyası ayrı bir kural olan Yaya Geçidi Görünürlüğü ile denetlenir. Bu sınıf çukurdan farklı bir takvimle çalışır: çizgi yenileme mevsimlik bir iştir ve ihaleye çıkmadan önce hangi caddelerde çizginin ne ölçüde silindiğinin bilinmesi gerekir. Tarama bu envanteri sahaya ölçüm ekibi göndermeden çıkarır.

Bu kurallar aynı kamera, aynı araç ve aynı panelde çalışır; ayrı kurulum gerektirmez.

Harita üzerinde öncelik nasıl verilir?

Tespit listesi uzadıkça soru “ne var” olmaktan çıkar, “önce hangisi” olur. Panel bu soruya, kent bilgi sisteminden alışık olunan harita mantığıyla yanıt verir. Tespitler mahalle, sokak ve kusur tipine göre filtrelenir; aynı sokakta birikmiş tespitler tek bakışta görünür.

Öncelik üç ölçütle verilir. Birincisi yerdir: okul önü, hastane yolu, toplu taşıma güzergâhı ve ana arter, ara sokaktan önce gelir. İkincisi yoğunluktur: aynı sokakta birden fazla tespit varsa o sokak tek bir iş emriyle, tek seferde ele alınır; ekip aynı sokağa tekrar tekrar gitmez. Üçüncüsü değişimdir: aynı güzergâh yeniden tarandığında büyüyen bozulma, sabit kalandan önce sıraya girer.

Harita bütçe görüşmesini de değiştirir. Yıl içinde hangi mahalleye kaç iş emri açıldığı, kaçının kapandığı ve hangi kusur tipinin ağırlıkta olduğu panelden okunur. Meclis komisyonuna veya encümene giden rapor “çok şikâyet var” cümlesinin yerine konumlu bir envanter taşır.

Belediyenin sabit şehir kameraları bu iş için kullanılabilir mi?

Hayır; yol yüzeyi ancak hareket hâlinde ve yakın açıdan taranabilir. Kavşak direğindeki sabit kamera, ister belediyenin kendi kavşak kamerası ister MOBESE veya KGYS olsun, yüzeydeki çatlağı seçemez. Sabit kameraların işi başkadır: durak işgali, kalabalık analizi, yaya bölgesine giren motosiklet gibi kurallar mevcut şehir kameralarının RTSP akışı üzerinde çalışır. Bu yaklaşım mevcut IP kameralarla yapay zeka analitiği yazısında anlatılıyor. Yol yüzeyi envanteri için araç kamerası gerekir ve kurulumla birlikte sağlanır.

Araç üstü tarama ALGI’nın belediye ürünü CityView’un işidir; sabit şehir kameralarındaki durak, kalabalık ve yaya bölgesi kuralları ise aynı Algi Edge platformunda çalışır. İki kaynağın kaydı da konumuyla birlikte ilgili birimin görev akışına düşer.

Vatandaş ve sürücü verisi kaydediliyor mu?

Hayır. Kamera yola bakar; tespit kaydına giren veri kusur tipi, konum, tarih ve yol yüzeyinin fotoğrafıdır. Sistem yüz tanıma yapmaz, kişi kimliklendirmez, plaka kaydı tutmaz. Kareye giren yayalar ve araçlar tespit nesnesi değildir; yüz ve plaka gibi veriler tespit kaydına girmez. Ham video araçtan çıkmaz; dışarı yalnız tespit kaydı aktarılır.

Bu ayrım belediye için iki açıdan belirleyicidir. Birincisi 6698 sayılı KVKK: tespit kaydı yüz ve plaka gibi verileri içermediğinden ve kişiye değil yola ilişkin olduğundan veri işleme yüzeyi dar kalır; araçta kamera bulunmasına ilişkin mevcut aydınlatma yükümlülüğü ise değişmeden sürer. İkincisi kamuoyu: sistem bir altyapı denetim aracıdır. Denetlenen vatandaş değil yoldur. Meclis ve basın tarafında bu cümle kurulumun amacını baştan netleştirir. Veri işleme tarafının ayrıntısı KVKK uyumlu kamera analitiği sayfasında.

Sonraki adım

Hizmet araçlarının günlük güzergâhlarını ve fen işlerinin mevcut iş emri akışını paylaşmak, kaç araçla başlanacağını ve envanterin ne kadar sürede tamamlanacağını çıkarmak için yeterlidir. Ürünün kapsamı ve kurulum adımları bozuk yol tespiti sayfasında; durak, kaldırım ve konteyner tarafındaki diğer senaryolar belediye ve akıllı şehir sektör sayfasında bir arada.